Blogumu oluşturduğum günden bugüne kadar yazılarıma yorum yazan, mesaj gönderen, e-mail yazan birçok anneden hep aynı şeyleri duydum. “Babamız çocuklarıyla ilgilenmiyor…” Bunları okudukça hem çok üzüldüm hem de bu konuda bir şeyler yazmanın doğru olacağına karar verdim.

Bu yazıyı hazırlamadan önce araştırmalar yaptım ki konunun bilimsel olarak nasıl ele alındığına dair ipuçlarını da paylaşabileyim. Yerli ve yabancı kaynak taraması yaparak elde ettiğim bilgiler ile kendi bilgi ve tecrübelerimi sizlerle paylaşmaya gayret edeceğim. Paylaşacağım özet bilgiler ışığında da umuyorum “Baba Olmanın Önemi” ile ilgili bir nebze olsun farkındalık oluşturabilirim. Umuyorum ki bu yazıyı hem anneler hem de özellikle babalar okur.

Öncelikle bir konuya değinerek başlamak gerekiyor. Babalar neden sorumluluk almıyorlar? Çocuk bakımında neden üzerine düşeni yapmak yerine anneye daha çok sorumluluk veriyorlar? Çocuk bakmak yalnızca annenin görevi olarak neden görülüyor?

  • Toplumumuzda erkekleri yetiştiren de kadınlar ve aynı kadınlar ev işlerinde kız çocuklarına sorumluluk verirken erkek çocuklarını bu sorumluluklardan uzak tutmasıyla başlıyor her şey. Ayrıcalık durumu ilk olarak burada başlıyor. Dolayısıyla bir erkeğin büyürken annesinden gördüğü davranışların büyük bir etkisi var. Her kadın ve anne özeldir ancak bizim memleketimizde anlamakta zorlandığım bir konu var ki erkek çocuk doğuran kadınların padişah doğurmuş hissiyle yaşıyor ve çocuklarını bu şekilde büyütüyor olmasını garipsiyorum. (Elbette genelleme yapmıyorum.)
  • Babalar en çok cinsiyet rolü algıları nedeniyle bebeğin bakımına dahil olmuyor. “Erkeğin görevi evin geçimini sağlamaktır kadının görevi ise çocuğun ve evin bakımını üstlenmektir.” şeklinde bakış açısı da çok yaygın bir düşünce tarzı. Bu nedenle babalar yalnızca çalışarak ve para kazanarak çocuklarına olan sorumluluklarını yerine getirdiklerine inanıyorlar.
  • Çok doğal olarak bir erkek baba figürü olarak neyi görüyorsa babalığın böyle bir şey olduğunu sandığı için kendi ailesini kurduğunda da aynı baba figürünü devam ettiriyor. Daha önce baba olmayan birey kendi babasını modelleyip doğru olanın bu olduğunu düşünerek kendine bir baba rolü belirliyor.
  • Erkekler, babalığı başka erkeklerden görerek uygulamaya çalışıyor. Benden önce baba olan arkadaşlarımın ben baba olacağım zaman nasıl evden kaçabileceğime, nasıl sorumluluk almamam gerektiğine dair tavsiyelerini dinlemek zorunda kaldığımı hatırlıyorum. Hepsi de son derece eğitimli insanlar olmalarına rağmen bu konuya bakış açılarını yukarıda bahsettiğim nedenlerden kaynaklandığına eminim. Her neyse konuyu kişiselleştirmek istemiyorum.
  • Bir başka durum ise annelerin babalara sorumluluk vermekten çekinmeleri yani bebek bakımında babanın başaramayacağını düşünmeleri dolayısıyla babaya sorumluluk vermekten çekinmeleri olarak söyleyebilirim. Konunun uzmanı değilim ama kadınların doğum sonrası lohusalık döneminde de duygu ve düşünce yoğunluğunun çok yüksek seviyeye çıktığını düşünüyorum. Anne, çocuğu hiçbir şekilde kimseyle paylaşmak istemeyişinin de bebeğiyle ilgilenmek için bir nebze ışık olan babayı da oyunun dışında bıraktığını düşünüyorum.

Peki babaların daha çok sorumluluk alması ve çocuklarıyla anneleri kadar yakında ilgilenmesi için neler yapılabilir.

  • Babaların çocuklarıyla ilgilenmesi için sorumluluk alması lazım. “Ben söylüyorum ama yapmıyor” demek çözüm değil. Örneğin anne olarak; “Ben kuaföre gidiyorum çocuğun maması burada ve yemesi lazım yoksa ağlamaya başlayacak. Ben 2 saate kadar geliyorum” diyerek evden çıkın. Bunu yapabilir misiniz? Yoksa eşiniz çocuğa bakamaz diye endişelenip yapmaz mısınız? Önce bu konuda kendinize çok dürüst davranmalısınız. Sonrasında evden çıkıp 2 değil 1 saat sonra dönün bakalım ne oluyor? Bunun gibi ufak ufak sorumluluklar verdiğinizde babanın çocukla olan iletişiminin artacağına inanıyorum. Çocukla iletişimi artan ve çocuğunu tanımaya başlayan baba bir süre sonra bu durumdan keyif alarak daha çok ilgilenmeye başlayabilir.
  • Araştırmalar, eşlerini motive eden ve pozitif olarak değerlendirilen babaların, çocuklarla ilgili faaliyetlerde daha yüksek düzeydeki katılım gösterdikleri ve baba rol kimliğine daha fazla önem verdiklerini göstermektedir. Dolayısıyla anneler, babaların çocuklarıyla ilgilenmeleri için motive ederken örneğin anneler, baba çocuğuyla oyun oynadığında ne kadar harika oyun oynadığını söyleyerek olumlu ve pozitif destekte bulunabilir. Bunu gören ve bu desteği alan babalar daha çok motive olacak ve başarma duygusuyla çocuklarıyla daha çok ilgileneceklerdir.
  • Olumlu örneklemeler yapın. Kıyaslama ve rekabet duygusu yaratmadan çevrenizde gördüğünüz ilgili babaların çocukları üzerindeki etkilerinden bahsedebilirsiniz. Örneğin komşunun çocukları babalarıyla hep parka çıktıklarını ve çocukların daha çok eğlendiği gibi örnekler anlatabilirsiniz. Özellikle tekrar vurgulamak istiyorum kıyaslamak ve bir başka babanın daha iyi ve doğru olduğunu söylemek yanlış olacaktır. Amaç kıyaslamak değil babayı teşvik etmektir.
  • Öncelikle anneler olarak siz pozitif ve olumlu olmaya çalışın. Biliyorum derdiniz başınızdan aşkın. Hem çocuklarla ilgilenip hem evi çekip çevirirken yeterince yoruluyor ve yıpranıyorsunuz. Bu süreçte içten içe eşinize kızgın olduğunuz zamanlar da oluyor. Dolayısıyla bu da eşinize olan davranışlarınıza yansıyor olabilir. Daha pozitif ve olumlu olmaya çalışarak eşinizi sorumluklarını hatırlatırken kızgın söz ve tutumlar yerine teşvik edici ve destekleyici olmaya çalışabilirsiniz. Örneğin benimle eşim arasında da bu konuda zaman zaman yaşadığımız sorunlar oldu. Şunu çok net söyleyebilirim ki eşim ne zaman tepkisel yaklaştıysa bir o kadar uzak durdum. Ancak pozitif ve iş paylaşımı yapmakta üzerime düşen sorumluluklarını anlattığında ben de daha yapıcı oldum diyebilirim.
  • Bu konu doğrudan babalar ile ilgili olmasa da bir insan davranışının değişebilmesi bir anda olmuyor. Bir davranış değişikliği için 21 günden bahsederler yani kendinizde bir davranışı değiştirecekseniz 21 gün boyunca devam etmelisiniz. Bunun karşı taraf için de geçerli olduğunu düşünüyorum. Yani bir erkeğin baba olarak çocuklarıyla daha çok ilgilenmesi için birkaç kez konuşmak konuyu çözmeyecektir. Bu süreç için emek vermeli ve yılmadan usanmadan pozitif ve olumlu halinizi koruyarak babalarla sürekli konuşmalısınız.
  • Bunları yazarken bana kızabilirsiniz. Zaten yeterince dertle uğraşırken bir de babanın gönlünü yapmaya çalışmak olarak algılanabilir ancak bugüne kadar yaptıklarınız bir çözüm oluşturmadığını düşünerek farklı bir bakış açısı getirmeye çalışıyorum.

Peki babalar bebek ve çocukların bakımında sorumluluk almaları durumda ne tür etkileri olduğuna kısaca değinelim.

  • Çocuklarıyla ilgilenen babalar ebeveyn olarak kendinden daha emin ve aile içerisinde daha etkili hissedecektir.
  • Çocuklarıyla ilgilenen babalar, çocuklarının gelişiminde daha dikkatli olma, çocuklarını daha iyi anlama konusunda daha duyarlı olacaklardır.
  • Bazı araştırmalar, çocuklarıyla ilgilenen babaların, ilgilenmeyen babalara göre evliliklerinin daha istikrarlı ve daha mutlu bir aile yapısı oluşturduklarını söylemektedir.
  • Çocukların gelişiminde rol alan babalar evliliklerinin ilerleyen dönemlerinde daha mutlu bir şekilde evlilikleri olduğu belirtilmekte ve ailelerine daha fazla bağlı oldukları görülmektedir.
  • Erkeklerin çocuklarıyla duygusal katılımlarının iş ile ilgili streslere karşı bir tampon görevi gördüğü saptanmıştır.
  • Erkekler, bir baba ve bir koca olma rolünü “paket anlaşma” olarak anlama eğilimindedir. Bu nedenle, evlilikte çatışma varsa bu durumda baba-çocuk ilişkisi zayıflamaktadır. Güçlü bir ebeveynlik ittifakı, kaliteli babalık ile pozitif ilişkilidir.
  • Genel olarak, babanın çocuklarının bakımında aile içerisindeki kendi rolündeki etkisinin artması evlilik için olumlu sonuçlar doğurduğuna dair çokça kanıt bulunmuştur.

Buradaki araştırma sonuçlarına göre; babaların çocuklarının bakım ve gelişiminde rol almaları hem kendi hayatlarına, hem de aile ve eşlerine karşı olumlu yansıyan çok fazla sonucu olacağı görülmektedir.

Bir babanın çocuklarıyla geçirdiği zaman en az üç nedenden ötürü önemlidir.

  • Birincisi, birlikte vakit geçirmek, bir babanın çocuğunu daha yakından tanımasını sağlar. Bir baba çocuğunun erdemlerini, kötülüğünü, umutlarını ve korkularını, istek ve ideallerini çocuğuyla yeterince zaman geçirerek keşfedebilir.
  • İkincisi, çocuğu ile çok vakit geçiren bir baba çocuğunun bakımında daha iyi olma eğilimindedir. Birlikte geçirilen zaman, bir babanın çocuğun sevgi, dikkat, yön ve disiplin ihtiyaçlarına daha duyarlı olmasını sağlar.
  • Ve üçüncü olarak, çocuklar genellikle zamanı bir ebeveynin onlara olan sevgisinin bir göstergesi olarak görürler. Çocuklar, onlarla vakit geçirirken bir baba sevgisini daha çok hissederler.

Babaların çocuk bakımında önemi nedir? Çocuklarıyla ilgilenen babaların oluşturduğu pozitif etkiler neler?

İlgili babalar = Başarılı çocuklar

  • Baba efekti doğumdan önce başlar. Araştırmalar, daha çok ilgilenen babaları olan bebeklerin duygusal olarak daha güvenli ve çevrelerini keşfetmek için daha istekli olduklarını gösteriyor.
  • İlgili babaların çocukları okula başlarken kendilerini daha hazır hissederler ve daha az ilgilenen babaları olan çocuklara göre bütün gün evden uzak durma stresinin üstesinden daha kolay gelebilmektedirler.
  • İlgili babaları bulunan kızların benlik saygısı daha yüksektir.
  • İlgili babaların çocuklarının daha yüksek eğitim düzeylerine ulaşması, kariyerlerinde başarı elde etme ve psikolojik mutluluğu yaşama olasılığı daha yüksektir.
  • Babalar ve anneler evde benzersiz ve tamamlayıcı rollere sahipler. Babalar rekabeti, bağımsızlığı ve başarıyı teşvik eder, anneler eşitlik, güvenlik ve işbirliğini teşvik eder.

Bir baba olarak çocuklarınızın hayatına büyük bir pozitif katkıda bulunmak için muhteşem olmanız gerekmiyor. Yapılan araştırmalarda çocukların suçluluk psikolojisi ve depresyona girme hakkındaki verilerine bakıldığında yalnızca anne ile yaşayan çocukların sonuçlarının hem anne hem de kalitesiz bir baba ile yaşayanlarla aynı olduğu tespit edilmiştir. Fakat ortalama kalite ilişkileri içinde olan anne ve babaları ile yaşayan çocuklarda yapılan incelemelerde kaygı ve stres belirtilerinin daha az olduğu görülmüştür. Babaları ile yüksek kaliteli bir ilişki yaşayan çocuklar daha da düşük oranlara sahiptir.

Sonuç olarak; bu yazıda paylaştığım üzere babaların çocuk bakım ve gelişiminde oldukça önemli rolü bulunuyor. Bu rol yalnızca annelere bırakılamayacak kadar önemli olduğu gibi sağlıklı nesillerin yetişebilmesi için de önemlidir.

Share This: