Kreş seçimi konusu esasen üzerinde düşünülmesi gereken önemli konulardan biri. Kreş bulma döneminde aklınıza birçok soru takılmakla birlikte çocuğunuzu güven içinde bir kreşe vermek istiyorsunuz. Kreş seçimine ilişkin nereden başlamalıyım? nasıl başlamalıyım? sorularına cevap bulabileceğiniz bu yazım umarım sizlere yardımcı olacaktır.

Çocuklar kaç yaşında kreşe başlamalı? Bu sorunun cevabını çok uzun bir süre araştırdım ve elde ettiğim sonuçlar şu şekilde; Bir grup bilimsel araştırma kesinlikle çocuğun 3 yaşından önce kreşe başlamaması gerektiğini yazıyor, bir diğer grup ise 2 yaşında başlanabileceğini söylüyor, benim bulduğum en ideal sonuç ise şuydu:  Eğer çocuğunuz hazırsa her yaşta kreşe başlatabilirsiniz. Dolayısıyla kızım 2 yaşında olduğu halde daha önce oyun gruplarına gitmesi sebebiyle kreşe çok hızlı adapte olabildi. (Oyun gruplarına ilişkin yazımı buradan okuyabilirsiniz.)

Bizim kreş serüvenimiz İstanbul’da yaşamamıza rağmen Ankara’da başlayıp İstanbul’da değiştirdiğimiz kreşler sonrasında 3.kreşte son buldu. Bu süreçte şu soru akıllarla takılabilir. Çocuk 3 kreş değiştirdiği için problem yaşamadınız mı? Evet bu soru etrafında çok fazla dolandım ancak kızımın davranışlarını ve gelişimini takip ettiğimde şunu fark ettim ki çocuklar koşullara bizim sandığımızdan daha hızlı adapte olabiliyor. Dolayısıyla çocuğunuzu vereceğiniz ilk kreş mutlaka değişmez diye bir kural olmadığına inanıyorum.

Kızım Ankara’daki 3 aylık kreş tecrübesinden sonra 10 günlük bir süre içerisinde İstanbul’da başka bir kreş bulmamız gerekiyordu. Bu süreçte 20’den fazla kreş gezip belki bir o kadar kreş ile de telefonda görüştük. Buradan elde ettiğim sonuçlar neticesinde bir kreş seçiminde sorulması yada dikkat edilmesi gereken konuları aşağıdaki gibi özetledim;

  1. Kreş ararken amacımız ne? Neyi istiyoruz?
    • Bu soru elbette çocuğunuza güvenilir, iyi eğitim veren kriterlerinden oluşması çok olağan ve normal ancak konu bu kadar basit değil. Sizin kendi kriterleriniz neler olduğunu en başta belirlemeniz kreş seçiminde size soracağınız doğru sorulara oldukça yönlendirecektir.
    • Bu konudaki en önemli ve ilk kriter ise çocuğunuzu kreşe yarım gün mü yoksa tam gün mü vereceğiniz. Buna göre bir kreşten beklediğiniz tüm beklenti ve kriterler değişebiliyor.
  1. Kreşin kapısından adım attığınız andan itibaren sizinle mi yoksa çocuğunuzla mı ilgileniyorlar?
    • Elbette bir anne baba olarak kreş arayışında öncelikle ebeveynlerin sorularına cevap verilmesi gerekiyor ancak bir kreşe girdiğimde eğer çocukla ilgilenilmiyorsa bende büyük soru işaretleri oluşturacaktır. Konuya sadece ticari yaklaştıkları izlenimini elde edebilirim.
    • Kreş arayışında çocuğunuzun yanınızda olması bence çocuğun kreşin koşullarına uyum sağlayıp sağlayamadığını ve kreş görevlilerinin de çocuğa yaklaşımlarını görmek adına önemli.
  1. Kreşin takip ettiği bir gelişim programı var mı? Varsa detayları nelerdir? Açıklayıcı bilgi paylaşıyorlar mı?
  1. Ödül-ceza yöntemi mi uygulanıyor?
    • Eğer evinizde ödül-ceza yöntemi uygulamıyorsanız kreşin de nasıl bir sistemi kabul ettiğini bu anlamda sorgulamanız önemlidir. Ancak şu gerçeği unutmayalım ki Türkiye’deki eğitim sistemi ödül-ceza mantığına göre kurgulanmış olduğundan biz ne kadar çocuklarımızı uzak tutsakta bu sisteme bir şekilde dahil olacaklar. Bu yüzden en önemli unsur evde ve birebirde bizim çocuklarımıza nasıl yaklaştığımız.
  1. Yaz veya kış fark etmeksizin çocukları bahçeye çıkarıyorlar mı?
    • Bu benim bir baba olarak özellikle takıldığım konulardan birisiydi. Kızım prematüre doğduğu halde 20.gününde dışarı çıkarmış bir aile olarak çocuklarımızla yaz-kış demeden hep parklarda vakit geçirdiğimiz için isteyeceğim en son şey çocuğun kapalı bir mekanda kalmasıydı. Kreşlerin yaklaşımlarından alabildiğim en olumlu cevap şu oldu: “Biz yaz-kış fark etmeksizin çocukları dışarı çıkartırız. Ancak özellikle kışın çocuğun dışarı çıkarken hasta olmaması için göndereceğiniz kıyafetler çok önemli. O gün çocuğunuzu ince bir montla göndermişseniz üzülerek kar yağan bir havada dışarı çıkaramıyoruz”
    • Peki dışarı çıkamayan çocuklar için ne yapılıyor? Bu konuda farklı cevaplar olsa da genellikle çocukla mutlaka ilgilendiği yönünde. Buna güvenmek ve bu konunun detaylarına inmek size kalmış.
  1. Kreş çocukların güvenliği için uygun mu? Güvenlik önemleri nasıl alınmış ve bu konuda farkındalık var mı?
    • Özellikle çocuklarımızın güvenlik konusu bizim için çok önemli olduğu bir gerçek. Gezdiğimiz kreşlerde baktığım güvenlik konularında merdivenler, düz ayak basılan yerler önemli konulardan birisiydi.
    • Diğer güvenlik konuları tamamen kendi kriterlerinize göre inceleyebilirsiniz.
  1. Kreşin fiziki koşulları nasıl?
    • İnanın bu konuda çok detaylı bilgi vermek güç. Çok dar, karanlık kreşleri de, inanılmaz büyük bahçesi olan, geniş, ferah kapalı alanları olan kreşler de gördüm.
  1. Uyku odalarına bakarken nelere dikkat etmeli?
    • Bir çocuğun gelişiminde en önemli konulardan birisi de uykudur. Çocuk sağlıklı bir uyku uymuyorsa hem fiziksel hem psikolojik etkileri olabiliyor.
    • Dolayısıyla bizim kendi evlerimizde pamuklara sardığımız çocuklarımızı kreşte hangi koşullarda uyuttukları önemli konulardan birisi.
    • Her çocuğun kendine ait normal bir yatağı mı var yoksa kampet mi kullanılıyor. Kampet kullanılması bir problem değil elbet ama normal yatağı daha çok tercih ederim.
    • Uyku odasının başka bir kullanım amacı var mı? Gün içerisinde bu oda nasıl kullanıldığını da sorabilirsiniz.
  1. Kreşte herhangi bir sağlık probleminde neler yapılıyor?
    • Kimse çocuğuna bir zarar gelsin istemez ancak herhangi bir kaza durumunda kreşin bu duruma hazırlıklı olduğu bilinmelidir.
  1. Görüştüğünüz kişilerin davranışları nasıl?
    • Sizinle görüşen kreş sahibi yada müdürünün tavırları önemli olduğu kadar eğer imkanınız varsa öğretmenlerin ve çalışanların davranışlarına da bakabilirsiniz. Sırf sorularıma gergin bir tavırla yanıt aldığım için pas geçtiğim yer oldu ki kreş gerçekten harikaydı. Ancak fiziksel koşullardan ziyade bir yetişkine tahammülü olmayanın çocuklara tahammülü olabilir mi?
  1. Yemekler nerede ve nasıl yapılıyor?
    • Kreşe gelen yemekler kreş içinde mi pişiriliyor yoksa anlaşmalı olduğu catering firması olup olmadığı araştırılmalıdır. Günlük yemek tüketimi oldukça önemli konulardan birisi. Bu konuda aldığım en güzel yanıtlardan birisi şuydu “Bizim yemeklerimizi günlük olarak burada pişer, eğer yemek artarsa biz eve götürüyoruz ve evde de yiyoruz.” Bir kreşteki çalışanlar o gün yemeği evine götürebilecek kadar güveniyorsa benim için konu nettir aslında.
    • Hijyen koşulları da bu anlamda önemlidir. Kreş içerisinde yemekler yapılıyorsa mutlaka mutfağını gezmelisiniz.
  1. Yabancı dil eğitimi veriliyor mu?
    • Eşimle anlamakta zorlandığımız konulardan birisi buydu. Henüz 2 yada 3 yaşındaki bir çocuğun yabancı dil eğitimine başlamasının henüz erken olduğuna karar verdiğimizden bizim için esas olan kreşte sağlıklı, güvenli, huzurlu bir ortamı olup olmadığıydı.
    • Kapısından girdiğimiz tüm kreşlerin değindiği ilk konulardan birisi bu yabancı dil konusuydu. Biz tüm kreşlerde yabacı dil eğitimini merak etmediğimizi hatta böyle bir talebimiz olmadığını dile getirdiysekte pek istediğimiz sonuçları alamadık. Mutlaka yabancı dilin önemi anlatıldı bize.
    • Özetle yabancı dil eğitimi verilip verilmiyor olması sizin tercihinize kalmış bir konu. Sırf yabancı dil eğitimi veriyor yada vermiyor diye bir kreşten vazgeçilmemeli ancak bu konudaki kreşin yaklaşımını bilmek önemli diye düşünüyorum.
  1. Aylık ödeyeceğiniz ödeme dışında herhangi başka bir ödeme yapacak mısınız?
    • Bütün kreşlerde aylık anlaşma yaptığınız ödemeler dışında bir de yıllık kırtasiye masrafı talep edilmekte. Bizim gezdiğimiz kreşlerde kırtasiye masrafının İstanbul için 250 – 1000 TL aralığında olduğunu söyleyebilirim. Buradaki en önemli konu ise eğer kırtasiye masrafı 1000 TL ise ve siz çocuğunuz yıl ortasında kreşe başladıysa sizden 1000 değil 500 TL talep etmeliler. Bunu yazdığımda aslında normalin bu olduğunu düşünebilirsiniz ama öyle olmayabiliyor J
    • Bir diğer ödeme ise haftalık olarak çocuklara yönelik tiyatro, kitap okuma vb etkinlikler düzenleniyor ve bu etkinlikler için de ortalama haftalık 15 le 30 TL arasında bir ödeme yapabiliyorsunuz.
    • Bir de yıl sonu gösterisi varsa kostüm parası vb. masraflar oluyor. Benim gördüğüm 300- 500 TL arasında değişmekte.
  1. Servis hizmeti var mı?
    • Kreşlerin büyük bir kısmında servis hizmeti olmadığını söyleyebilirim. Servis olmadan çocuğumuzu nasıl bırakacağımızı sorduğumuzda kendi imkanlarımızla olması gerektiği cevabını aldık.
    • Eğer kendi imkanınız yok ise kreşin kendine ait bir servis hizmeti yada anlaşmalı servis hizmeti olup olmadığını en baştan sormalısınız.
  1. Başlangıç – bitiş saatleri nedir?
    • Sabah 09:30’da başlayıp öğlen 15:00’e biten kreşler var bu ülkede J
    • Kreşin başlangıç bitiş saatleri sizin işe gittiğiniz saatlere nasıl uyum sağlıyorsa ona göre bir değerlendirme yapabilirsiniz. Özellikle büyükşehirlerde yaşayan insanlar için çocuğunuzu kreşten alabileceğiniz saatler önemlidir. Eğer kreş örneğin 17:00’de bitiyorsa ama siz işten çıkıp ancak 17:30’da yetişebiliyorsanız bu süre zarfında kreşlerin neler yaptıklarını sorabilirsiniz. Özetle siz çocuğunuzu teslim alana kadar geçen süre ve kimin ilgilendiği önemlidir.
  1. Kreşin bir yıl içerisinde dönemleri nasıl?
  • Kreşler genellikle bütün bir yıl boyunca açık olabildikleri gibi yaz aylarında eğitimine ara verebilen kreşler de bulunabiliyor. Dolayısıyla bu konuyu da en baştan sormalısınız. Kreşi çok beğenseniz bile yaz aylarında çocuğunuzu kreşe göndermeyecekseniz bu bir sorun olabilir.
  1. Çocuğunuz ile ilgili nasıl ve ne sıklıkla bilgi alabiliyorsunuz?
    • Kreşe başladıktan sonra çocuğunuz ile ilgili öğretmenlerinden düzenli bilgi alabilecek misiniz? Yada nasıl bilgi alabileceğiniz konusunu da netleştirmelisiniz. Bazı kreşler öğretmenlerin telefonlarını paylaşmayıp haftanın belirli günleri ve saatlerini çocuk ile ilgili görüşme zamanı belirledikleri gibi, bazı kreşler istediğiniz zaman (müsaitlik durumuna göre) görüşebilecekleri şekilde çalışabiliyorlar.
    • Bunun dışında düzenli olarak günlük yada haftalık çocuğunuza özgü bir defter olup olmadığı sorulabilir. Günlük yada haftalık olarak çocuğunuzun gelişimine dair öğretmenlerin paylaştığı notları takip edebilirsiniz.
  1. Kreşteki öğretmen ve görevliler dışında bir pedagog yada psikolojik danışman kreşte düzenli olarak çocukları gözlemliyor mu?
    • Psikolojik Danışmanlık hizmeti esasen çocuklarda bir problem olduğu için değil çocukların gelişimine dair bilimsel olarakta desteklenmesi ve yapılması gerekenlere dair önemli bir konu aslında.
    • Bu konuda ilgili kişiler ile belirli dönemlerde bir araya gelerek birebir görüşme imkanı sağlanıp sağlanmadığı da sorulabilir.
  1. Bez kullanan çocuklar kreşe kabul ediliyor mu?
    • Çocuğunuz henüz 2 yaş gurubunda ve bez kullanıyorsa bu soruyu da sorabilirsiniz. Bazı kreşler bezli kabul edebildiği gibi bazı kreşler kabul etmiyor.
    • Bez ile kabul eden kreşler için ıslak mendil ve bezi siz temin ediyorsunuz.
  1. Sınıf mevcudu kaç çocuktan oluşuyor?
    • Çocuğunuzu vereceğiniz kreşteki sınıf mevcudunun kaç olduğu da önemlidir. 20 kişilik bir grupta çocuğunuz ile öğretmenin ne kadar ilgilenebileceği düşünülmelidir.
    • Benim tespitlerim ve görüşmelerim sonucunda ideal sınıf sayısının en fazla 12 olabileceğini düşünüyorum. Bundan sonraki her bir çocuk öğretmenin ilgisinin daha da azalacağı anlamına geliyor.
    • Sınıftaki diğer çocukların yarım gün mü yoksa tam gün mü kreşe devam ettiğini de bu aşamada sorabilirsiniz. Çünkü sınıf mevcudu eğer 15 ise ve bu çocuklardan örneği 8’i sadece yarım gün geliyorsa sizin için bu sınıfı seçme kriteri olabilecektir. Yani 12 ideal sayısı bu noktada değişebilir.
    • Sınıfta kaç öğretmen olduğu da sınıf mevcuduna göre değişebilmektedir. Ancak mevcut kaç olursa olsun bir öğretmen bir de yardımcı bir kişi olması oldukça ideal bir durum.
  1. İnternet sitesi var mı? Sosyal medya hesapları neler?
    • Bir kreşin eğer internette hiçbir izi yoksa açıkçası bu durum benim için bir soru işareti olan bir konu. İnternette koyduğu bilgi, resim ve açıklamalar da kreş ile ilgili önemli ipuçları verecektir.
  1. Kreş eve mi iş yerine mi yakın olmalı?
    • Bu soruyu çok defa sorduk eşimle birbirimize ve vardığımız sonuç şu oldu: Eğer kreşte herhangi bir aksilik yaşanırsa ve gün içinde işte olacağımız için kreşe en çabuk işyerinden ulaşabiliriz.
  1. Kreş belirlenen kanun ve yönetmeliklere uygun mu?

http://cocukhizmetleri.aile.gov.tr/mevzuat/yonetmelikler sitesinde yer alan “Özel kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik” size kreş seçiminde oldukça yol gösterecektir.

Dilerseniz bu soruları fazlasıyla artırabilirsiniz. Ancak konuyla ilgili bir araştırmaya başlayacaksanız bu paylaşımım sizler için bir başlangıç paketi olabilir kanaatindeyim. 🙂

Share This: